UZAKTAN EĞİTİM NEDİR?

İlk olarak Wisconsin Üniversitesi’nin 1892 yılı katalogunda geçmiş olan “uzaktan eğitim” terimi (Distance Education), yine ilk kez aynı üniversitenin yöneticisi William Lighty tarafından 1906 yılında yazılan bir yazıda kullanılmıştır. Daha sonra bu terim (Fernunterricht), Alman eğitimci Otto Peters tarafından 1960 ve 1970’lerde Almanya’da tanıtılmış ve Fransa’da uzaktan eğitim kurumlarına isim (Teleenseignement) olarak uygulanmıştır.

Uzaktan eğitim terimi, tümüyle anlamdaş olmayan değişik terimler içerir. Uzaktan eğitim kapsamındaki bu terimlerden bazıları, mektupla eğitim, evde çalışma, dış çalışma, uzaktan öğretim ve uzaktan öğretme, uzaktan öğrenim yada uzakta öğrenmedir.Bu nedenden dolayı UET ile ilgili birçok farklı tanım yapılmaktadır.

Uzaktan eğitimle ilgili değişik tanımlamalardan bazıları da şunlardır

• Uzaktan eğitim programı öğrenciyle eğitsel kaynaklar arasında bağlantı kurarak eğitimi gerçekleştiren bir sistemdir.( California Distance Learning Project (CDLP))
• Uydu, video, auido, grafik, bilgisayar, multimedya teknolojisi gibi elektronik araçların yardımıyla, eğitimin uzaktaki öğrencilere ulaştırılmasıdır. (United States Distance Learning Association (USDLA))
• Uzaktan eğitim; farklı ortamlarda bulunan öğrenci ve öğretmenlerin, öğrenme-öğretme faaliyetlerini, iletişim teknolojileri ve posta hizmetleri ile gerçekleştirdikleri bir eğitim sistemi modelini ifade eder ( Isman, sayfa:23,1998 ).
• Uzaktan eğitim; özel organizasyonların ve uygulamaların yapılması yanında, ayrıca özel bir ders planı yapma tekniği, özel öğretme teknikleri, elektronik olan veya olmayan sistemlerin kullanıldığı, özel iletişim metotları olan, normal olarak öğretme faaliyetlerini farklı ortamlarda oluşturan planlı bir öğrenmedir ( Moore ve Kearsley, sayfa:2,1996 )

Yapılan bu tanımlamalar ışığında uzaktan eğitimin ana özelliklerini ayrıntıya girmeden şu şekilde özetleyebiliriz.

• Öğretim sürecinin çoğunluğunda öğrenen ve öğreten ayrı yerlerde bulunur.
• Öğrenen ve öğreteni birleştirecek ve ders içeriğini iletecek özel olarak hazırlanmış eğitim medyası kullanılır.
• Öğrenenle öğreten arasında iki yönlü iletişimi ve etkileşimi sağlamak için ayrıca bilişim ve etkileşim teknolojilerinden yararlanılır.
• Öğrenci değerlendirmesinin sağlanması için etkili bir eğitim yönetimi oluşturulur.
• Uzaktan öğretim, eğitimde bilgi teknolojilerinin kullanımının bir boyutudur. Bu alandaki kavram ve uygulamalar, bir takım gereksinimlerin ve çeşitli alanlardaki gelişmelerin sonucudur.

Ayrıca UET’nin ana özelliklerinden bahsetmiş iken başlıca kavramsal kaynaklarını da belirtmemiz UET’nin anlaşılmasına yardımcı olur.

• Yaşam boyu eğitim
• Büyük kitlelere ulaşma
• Teknoloji ile eğitimi birleştirme
• Eğitim isteği
• Bireysel ve kitlesel öğretimde bütünleşme
• Demokratikleşme
• Birey ve toplum gereksinimlerine yönelme
• İş-eğitim bütünlüğü sağlama
• Kurumlardan etkili yararlanma
• Yeni olanaklar yaratma
• Bireysel olgulara dönme
• Üç boyutlu bütünleşmeyi esas alma (basın-yayın, mektup, yüz yüze eğitim)
• Mali olanak dengesi

Uzaktan Eğitim uygulamalarını teşvik eden gereksinmeleri şöyle sıralayabiliriz

• Bireylerin farklı eğitim gereksinimi duymaları ve mevcut eğitim sisteminin bunu karşılayamadığı durumlarda yeni olanaklar geliştirerek , bireysel , bağımsız öğrenme ile kitle eğitiminin sağlanması
• Geleneksel eğitim uygulamalarındaki aksaklıkları giderici yeni seçenekler yaratılması
• Mevcut eğitimin dışında kalan bireylere eğitim olanağı yaratan yeni modeller yaratılması
• Tüm bireylerin eğitimden eşit yararlanmasının sağlanması

Ancak, uzaktan eğitimin sayılan yararlarının yanı sıra bazı sınırlılıkları da vardır

• Öğrenme ortamlarında önemli görülen yüz yüze etkileşim ortam ve olanakları
• Öğrenme sürecinde karşılaşılan öğrenme güçlüklerinin anında çözülememesi ve bu durumun ardından gelişebilecek sıkıntılar
• Anında yardım görememe ve sorunun giderilmemesinden kaynaklanan davranışların gelişimi
• Kendi kendine çalışma alışkanlığı olmayan ve bu yeteneğini geliştirmemiş bireyler için planlama zorluğu
• Çalışan bireylerin kendine ayıracakları vakitte ders çalışma zorunluluğu
• Laboratuar, atölye gibi uygulama ağırlıklı konuların işlenmesindeki sınırlılıklar
• Öğrenci sayısındaki fazlalık nedeni ile iletişimdeki sınırlılıklar